مدل یابی نقش میانجی‌گر سخت رویی در رابطه بین اوقات‌فراغت و سلامت روان سالمندان شهر اهواز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکترای مدیریت ورزشی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 کارشناس ارشد مدیریت ورزشی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر اوقات‌فراغت بر سلامت روان سالمندان با نقش میانجی سخت‌رویی در شهر اهواز بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–همبستگی است که با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری پژوهش را کلیه سالمندان شهر اهواز تشکیل دادند که از میان آنان نمونه‌ای به‌روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های استاندارد اوقات‌فراغت، سخت‌رویی و سلامت روان بود که روایی و پایایی آن‌ها تأیید گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری و روش مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که اوقات‌فراغت تأثیر مستقیم و معناداری بر سلامت روان سالمندان دارد. همچنین، سخت‌رویی تأثیر مستقیم و معناداری بر سلامت روان و اوقات‌فراغت تأثیر معناداری بر سخت‌رویی سالمندان دارد. افزون بر این، نتایج تحلیل مسیر نشان داد که سخت‌رویی نقش میانجی جزئی در رابطه بین اوقات‌فراغت و سلامت روان سالمندان ایفا می‌کند. شاخص‌های برازش مدل نیز حاکی از برازش مطلوب مدل مفهومی پژوهش بودند. در مجموع، یافته‌های پژوهش نشان‌می‌دهد که ارتقای مشارکت سالمندان در فعالیت‌های اوقات‌فراغت، به‌ویژه فعالیت‌های اجتماعی و ورزشی، همراه با تقویت ویژگی‌های روان‌شناختی مثبت مانند سخت‌رویی، می‌تواند نقش مؤثری در بهبود سلامت روان سالمندان ایفا کند. بر این اساس، توجه به برنامه‌ریزی هدفمند اوقات‌فراغت سالمندان می‌تواند به‌عنوان راهبردی مهم در سیاست‌گذاری‌های حوزه مدیریت ورزشی و سلامت سالمندان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Modeling the Mediating Role of Hardiness in the Relationship Between Leisure Time and Mental Health of the Elderly in Ahvaz

نویسندگان [English]

  • Hemat Alla Bastami 1
  • Reza Mohamadi 2
  • Alireza Klalaf 3
1 Assistant Professor, Department of Sports Management, Payame Noor University, Tehran, Iran.
2 PhD student in Sports Management, Razi University, Kermanshah, Iran
3 Master of Science in Sports Management, Payame Noor University of Garmsar, Tehran, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study was to examine the effect of leisure time on mental health with the mediating role of hardiness among older adults in Ahvaz city. This research was applied in nature and employed a descriptive–correlational design using structural equation modeling. The statistical population consisted of older adults living in Ahvaz, from whom a sample was selected through convenience sampling. Data were collected using standardized questionnaires measuring leisure time, hardiness, and mental health. The validity and reliability of the instruments were confirmed. Data analysis was conducted using statistical software and structural equation modeling techniques. The results indicated that leisure time has a positive and significant direct effect on the mental health of older adults. In addition, hardiness showed a significant direct effect on mental health, and leisure time had a significant effect on hardiness. Furthermore, the findings revealed that hardiness plays a partial mediating role in the relationship between leisure time and mental health. The model fit indices demonstrated an acceptable fit of the proposed conceptual model. Overall, the findings suggest that increasing older adults’ participation in leisure activities—particularly social and physical activities—along with strengthening positive psychological characteristics such as hardiness, can significantly improve their mental health. Therefore, planning and implementing structured leisure programs for older adults can be considered an effective strategy in sport management and health promotion policies for the aging population.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Leisure Time
  • Mental Health
  • Hardiness
  • Older Adults
  • Sport Management

مراجع

Ahmadi, N. (2001). Leisure time patterns among secondary school students in Qom. Qom Education Organization Research Council. (In Persian)
Andami Khoshk, M. (2014). The role of leisure activities in mental health. Journal of Social Psychology Studies, 6(2), 45–60. (In Persian)
Andami Khoshk, M. (2017). Leisure, resilience, and psychological well-being. Journal of Sport and Society, 9(1), 33–52. (In Persian)
Chamanpira, M. Hosseini, S & Karimi, M. (2014). Leisure activities and psychological health of older adults. Iranian Journal of Aging Studies, 8(3), 21–38. (In Persian)
Fang, X. Vincent, W. Calabrese, S. K. Heckman, T. G. Sikkema, K. J. Humphries, D. L. & Hansen, N. B. (2015). Resilience, stress, and life quality in older adults living with HIV/AIDS. Aging & mental health, 19(11), 1015-1021.
Farsi, A. Hosseini, M & Zare, H. (2021). Structural modeling of leisure and mental health. Journal of Sport Management Research, 13(2), 77–94. (In Persian)
Feng, Q. Hu, Y & Yu, X. (2015). Leisure activities and mental health in older adults. Social Indicators Research, 123(1), 215–232.
Feng, Q. Zhang, Q & Hoenig, H. (2020). Leisure engagement and psychological health in later life. Gerontology, 66(4), 401–412.
Goudarzi, M & Asadi, H. (2000). Analysis of leisure and sport activities among university professors. Harakat Journal, 4, 1–19. (In Persian)
Hammer, L. B. (2010). Work, leisure, and mental health across the lifespan. Journal of Health Psychology, 15(3), 450–461.
Hashemi, A & Aini, M. (2019). Leisure participation and mental health in older adults. Journal of Applied Sport Sciences, 11(4), 101–118. (In Persian)
Hosseini Zare, S et al. (2021). Hardiness and mental health in elderly populations. Journal of Psychological Research in Aging, 7(1), 1–18. (In Persian)
Hyun, J. Lee, S & Kim, H. (2018). Hardiness and mental health in aging populations. International Journal of Aging & Human Development, 87(2), 150–168.
Kunde, M. (2020). Psychological hardiness as a mediator of leisure and mental health. Journal of Positive Psychology, 15(4), 512–525.
Latifi, G. (2005). Global perspectives on youth leisure. Tehran: National Youth Organization. (In Persian)
Lee JH, Lee JH, Park SH. Leisure activity participation as predictor of quality of life in Korean Urban‐dwelling elderlyو Occupational Therapy International. 2018; 21(3):124-32.
Lee, Y & Ferraro, K. F. (2016). Leisure activity and psychological well-being in later life. Journal of Aging and Health, 28(2), 271–293.
Liu, H. (2012). Leisure participation and mental health among older adults. Aging & Society, 32(6), 1023–1045.
Tristan, J. Baker, J & Horton, S. (2013). Leisure-time physical activity and psychological well-being. Journal of Leisure Research, 45(3), 345–360.
Rafiq, A. Karimi, M & Hosseini, S. (2017). Leisure lifestyle and mental well-being. Iranian Journal of Social Health, 4(2), 55–70. (In Persian)
Shoar, M. (2020). Leisure, psychological resources, and aging. Journal of Iranian Sport Sociology, 5(2), 89–105. (In Persian)
 Shoar, M.M. (2020). Anthropological study of the way the elderly spend their leisure time in Tehran parks (Case study: Park City). 6th International Conference on Management and Accounting Sciences, Tehran, 22(2): 159-170. (In Persian)
Toney, J. (2019). Hardiness, leisure, and mental well-being. Journal of Mental Health, 28(6), 621–629.
Toraby. B, Mohammadi. M, Abozadeh Ghatabi. K, Qanbari, A. (2018). Investigation of the prevalence of inappropriate drug prescribing and polypharmacy in hospitalized elderly in Sabzevar city hospital in 2017. Gerontological Studies. 3(1): 48-5565. (In Persian)
Tristan L, Wallhead, Alex C, Garn Vidini, Carla Vidini. (2013)."sport education and social goals in physical education :relationships with enjoyment, relatedness, and leisure time physical activity, abstract, journal of physical education & sport pedagogy, volume18 ,issu4, september2013:427,441 .
Wacquant, L. Smith, J & Brown, P. (2018). Leisure participation and depression in older adults: A longitudinal study. Aging & Mental Health, 22(5), 640–648.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار